Ιστορία

           ΑΓΙΑΗ Αγιά είναι χτισμένη σε υψόμετρο 200 μ. στους πρόποδες του πανέμορφου Κισσαβου, απέχει 37 χλμ. από τη Λάρισα και λίγα μόλις λεπτά από την παραλιακή ζώνη του νομού. Κατοικείται από 5000 άτομα περίπου. Οι κάτοικοί της ασχολούνται κυρίως με την παραγωγή μήλων, κερασιών και αχλαδιών, τα οποία καταλαμβάνουν τις πρώτες θέσεις στο εμπόριο. Στην περιοχή ρέει ο Άμυρος ποταμός, που πηγάζει από τον Κίσσαβο, διασχίζει το Δώτιο πεδίο και χύνεται στη λίμνη Κάρλα. Τις όχθες του ποταμού ενώνουν τρία λιθόκτιστα γεφύρια εντός τις Αγιάς. Στον παλιό δρόμο Αγιάς – Αγιοκάμπου, στο Μεγάλο Ρέμα στέκεται το εντυπωσιακό πέτρινο γεφύρι του Αλλαμάνου το οποίο κατασκευάστηκε το 1858, ώστε να καταστεί δυνατή η επικοινωνία της Αγιάς με τα παράλια. Το «Παλιόκαστρο» προσφέρει άπλετη θέα προς το Αιγαίο, το Δώτιο πεδίο και το θεσσαλικό κάμπο. Ενώ η παρουσία τριών πυροβολείων μαρτυρεί τους αγώνες των Αγιωτών στα χρόνια του Εμφυλίου.Η ιστορία της ξεκινά από τους προϊστορικούς ακόμη χρόνους, κάπου δηλαδή, στην πρώιμη και μέση εποχή του χαλκού.

    Το όνομά της προήλθε από το Αγυιά(=δρόμος, πέρασμα), & παλαιότερα σχετιζόταν με τον Απόλλωνα Αγυιάτη.Άλλοι συγγραφείς, υποστήριξαν ότι το τοπωνύμιο πρέπει να συναφθεί με την αραβοτουρκική λέξη ajan που σημαίνει κεφαλοχώρι, έδρα των προκρίτων & άλλοι το ετυμολόγησαν από το επίθετο αγία με παράλειψη κάποιου ουσιαστικού.

DSC00642

      Αρχαιολογικά ευρήματα, ταφές, νομίσματα, λείψανα κτιρίων και δεξαμενής των ρωμαϊκών χρόνων που έχουν εντοπιστεί, αλλά και φιλολογικές πηγές, προσδιορίζουν την ύπαρξη αξιόλογου οικισμού από τον 2ο αιώνα π.Χ. και μετά. Για τους παλαιοχριστιανικούς και τους μεσαιωνικούς χρόνους τα στοιχεία είναι ελάχιστα. Κατά τους επόμενους αιώνες, ως τον 11ο, χαρακτηριστική είναι η παρουσία παλαιοσλαβικών τοπωνυμίων σε οικισμούς της περιοχής, που υποδηλώνει την κάθοδο και μακρόχρονη εγκατάσταση ομάδων γεωργοκτηνοτρόφων από τη σημερινή Σερβία και την Κροατία. Στην περίοδο αυτήν μπορεί να τοποθετήσει κανείς βάσιμα την εμφάνιση της μοναστικής κοινότητας του Όρους των Κελλίων στις ανατολικές πλαγιές της Όσσας (Κισσάβου) αρχικά, που αργότερα (11ος – 14ος αι.) επεκτάθηκε και στον υπόλοιπο χώρο της σημερινής επαρχίας της Αγιάς, δίνοντας έτσι και την εποχή εκείνη, αλλά και στους μετέπειτα αιώνες, το ιδιαίτερο θρησκευτικό περιεχόμενο της περιοχής, περιεχόμενο που τη χαρακτηρίζει ως σήμερα.photo5

Η μεγάλη οικονομική άνθηση της Αγιάς ξεκινά από τον 16ο αιώνα. Η ευφορία του εδάφους, η μεγάλη παραγωγή βαμβακιού και η παραγωγή μεταξιού αποτελεί τη βάση για την εμπορική και βιοτεχνική ανάπτυξη της κωμόπολης. Την περίοδο αυτήν αποκτά τη μορφή της ως οικισμός, στολίζετε με όμορφες κατοικίες, αλλά και με μεγάλο αριθμό θρησκευτικών μνημείων. Κατά τον 18 αι., και ιδιαίτερα μετά τα μέσα του, οι Αγιώτες με εμπορικές συντροφίες εμπορεύονται βαμβάκι και το χρησιμοποιούν ως πρώτη ύλη για το κόκκινο νήμα, που το διακινούν μόνοι τους στην κεντρική Ευρώπη, αλλά και το χρησιμοποιούν για την ύφανση φιτιλιών, τσικμέδων, τσιβρέδων και μαντιλιών.

Κατά τον 19ο αιώνα η Αγιά, παράλληλα με τα Αμπελάκια, καταφέρνει να ασχοληθεί δυναμικά με τη γεωργία, τη σηροτροφία και την αμπελουργία, συνεχίζει τη βιοτεχνική δραστηριότητα στους τομείς της βυρσοδεψίας και της σαπωνοποιίας, αναβαθμίζει το Σχολείο των Κοινών Γραμμάτων σε Αλληλοδιδακτικό, αποκτά Ελληνικό Σχολείο και Σχολείο Θηλέων (Παρθεναγωγείο). Αναπτύσσει νέα οικονομική άνθηση κατά την περίοδο 1855 – 1875 με το εμπόριο του μεταξιού, η οποία διακόπτεται οριστικά με την τελευταία θεσσαλική εξέγερση του 1877 – 1878.

Το 1881 η Θεσσαλία προσαρτάται στο Ελληνικό Κράτος και η Αγιά γίνεται έδρα επαρχίας και έδρα Δήμου (Δήμος Δωτιέων) μέχρι το 1912, οπότε διαλύθηκαν οι Δήμοι και έμειναν αυτοδιοίκητες οι Κοινότητες. Εν συνεχεία, για την πρώτη πεντηκονταετία  του 20ου αιώνα ακολουθεί την πολύ δύσκολη πορεία που περνά όλη η χώρα λόγω των απανωτών πολέμων. Από το 1950 και μετά μπαίνει ξανά σε τροχιά ανόδου και εξελίσσεται συνεχώς μέχρι σήμερα. Το 1996 γίνεται πάλι πρωτεύουσα Δήμου (Δήμος Αγιάς) με εννιά δημοτικά διαμερίσματα, ήτοι του Μεταξοχωρίου, των Νερομύλων, του Μεγαλοβρύσου, της Ποταμιάς, του Αετολόφου, της Ανάβρας, του Γερακαρίου, της Πρινιάς και της Ελάφου.

Η σημερινή μορφή του δήμου προέκυψε, με το Πρόγραμμα Καλλικράτης, από την επέκταση του αρχικού δήμου Αγιάς με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Λακέρειας, Ευρυμενών και Μελιβοίας.

ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Η Αγιά αποτελεί έναν ελκυστικό τουριστικό προορισμό, ικανό να προσφέρει στον επισκέπτη απλόχερη φιλοξενία σε έναν τόπο γεμάτο από φυσικές ομορφιές, παραδοσιακή αρχιτεκτονική και ιδιαιτέρως μεγάλο θρησκευτικό πλούτο. Οι πάμπολλες ενοριακές της εκκλησίες με κορυφαίο τον μητροπολιτικό ναό των Αγίων Αντωνίων δίνουν ένα άλλο χρώμα στην κωμόπολη. Η πολύ παλιά ΙΜ του Αγίου Παντελεήμονα με τους σεβαστούς της μοναχούς, όπως και η ΙΜ των Αγίων Αναργύρων, στο ομώνυμο βαθύπεδο, με τα ασκηταριά της, αφήνουν άναυδο το καθέναν που επιθυμεί να μάθει την ιστορία τους. Τα αρχοντικά της κωμόπολης πανέμορφα. Η κεντρική της αγορά προσφέρει κάθε είδους υπηρεσίες. Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κισσάβου – Μαυροβουνίου, η παιδαγωγική του ομάδα και η μόνιμη εντυπωσιακή φωτογραφική έκθεση που φιλοξενεί είναι έτοιμα κάθε στιγμή να διδάξουν περιβαλλοντική συνείδηση. Τα λιθόστρωτα πανέμορφα μονοπάτια προς την Ανατολή και το Μεγαλόβρυσο αποτελούν πόλο έλξης περιπατητών. Το Πολιτιστικό Κέντρο «Χρυσαλλίδα», πολυχώρος με ανοιχτό και κλειστό θέατρο, κτίριο ανακαινισμένο που παλιότερα χρησιμοποιούνταν ως αποθηκευτικός χώρος κουκουλιού, αποτελεί κόσμημα για όλον το νομό Λάρισας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s